Հայոց պատմություն

Վենետիկ (Իտալիա)

 

Картинки по запросу venetik

Վենետիկ[1] (հանդիպում է նաև «Վենեցիա» տարբերակը, իտ.՝ Venezia), քաղաք Իտալիայում։ Ձևավորում է համայնք, բաժանված վեց ինքնակառավար շրջանների։ Տարածքը 0,44կմ², քաղաքի բնակչությունը՝ 264 534 (դեկտամբեր 2013 թ.), արվարձանների բնակչությունը ներառյալ՝ 1,600,000։ Նավահանգիստ Ադրիատիկ ծովի վրա (ապրանքաշրջանառությունը տարեկան 21 միլիոն տոննա), Մարկո Պոլոյի անվան միջազգային օդանավակայան։ Պատմական կենտրոնը տեղակայված է Վենետիկի ծովածոցի 118 կղզյակների վրա, որոնք բաժանվում են իրարից 150 ջրանցքներով և վտակներով։ Կղզիների և կղզյակների միջև անց է կացված շուրջ 400 կամուրջ (այդ թվում Ռիալտոյի և Հառաչանքների կամուրջները, որոնք կառուցվել են XVI դարի վերջերին)։

Վենետիկի արդյունաբերական-նավահանգստային մասը (Մեստրե) գտնվում է մայրցամաքի վրա։ Զարգացած են նավաշինություն և նավերի վերանորոգումը, գունավոր մետալուրգիան, նավթավերամշակման, քիմիական, էլեկտրական, թեթև արդյունաբերության ճյուղերը։ Ապակեգործություն (Մուռանո, թանգարան), ժանյակագործություն (Բուռանո կղզի)։ Համալսարանկոնսերվատորիա (1916 թվական)։ Թանգարաններ (այդ թվում Արվեստների ակադեմիայի պատկերասրահը)։ Առաջին հանրային օպերային թատրոն (16371812), «Fenice» (1792) օպերային թատրոն։

Անտիկ ժամանակներում Վենետիկի տարածքներում ապրում էին վենետները (ցեղեր)։ Կղզային քաղաք է սկսած IX դարից։ Միջնադարում եղել է Վենետիկի հանրապետության կենտրոնը, իր բազում գաղութներով Միջերկրական ծովում։ Օսմանյան կայսրության վերելքը բերեց Վենետիկին դեպի անկումը։ Նապոլեոնի ժամանակներում քաղաքը ընկնում է Ավստրիայի տիրապետության տակ։ Հապա 1866 թվականին մտնում է Իտալիայի կազմը։

Պատմություն

Քաղաքի անունը առաջացել է վենետներ ցեղի անունից, որոնք այստեղ բնակվել են դեռ հռոմեական ժամանակներից։ Մարդիկ սկսեցին բնակվել Վենետիկյան ծովածոցում բարբարոսներիԱթթիլայի հոներիվեստգոթերիլանգոբարդների ներխուժումից V-VI դարերում։ Քաղաքային կարգավորումը կղզիների վրա՝ Վենետիկյան ծովածոցի սկսեց ստեղծվել VI դարի երկրորդ կեսից։ Սկզբում, կարգավորման կենտրոնը գտնվում էր Մալամոկկո և Տոռչելլո կղզիների վրա, սակայն, VIII դարից սկսեց տեղափոխվել դեպի իր ներկա դիրքին։ VII դարում Բյուզանդական կայսրությաննախաձեռնությամբ կղզիները միացան մեկ առաջնորդի գլխավորության տակ, որը կոչվեց դոժ։ Առաջին դոժն էր Պաոլո Լուչիո Անաֆեստոն 697 թ.։ Նա ընտրվել էր Բյուզանդական կայսրության կողմից։ VIII դարից սկսած դոժը արդեն ընտրվում էր Վենետիկում՝ առանց Բյուզանդական կայսրության ընտրումով։ Այդ կանոնից հետո առաջին դոժի ընտրությունը եղել է 727 թվականին։ Քաղաքի ամբողջ պատմության ընթացքում ընտրված է եղել 120 դոժ։ Վերջինն էր Լոդովիկո Մանինը, ով գահընկեց եղավ 1797 թվականին։ Ռավեննայի լանգոբարդների հետ զբաղվելուց հետո Վենետիկը մնաց վերջին տարածքը Իտալիայում, որը փաստացիորեն գտնվում էր Բյուզանդական կայսրության կառավարության տակ։ Իտալիայի մյուս մասերը միացան Կարլ Մեծի իշխանությանը, որից հետո այն մնաց Բյուզանդական կայսրությունը և արևմտյան աշխարհը իրար միացնող կենտրոնը։ Այն ժամանակներում, երբ կառավարում էր Պյոտրո II Օրսելո դոժը, Վենետիկին հաջողվեց խաղաղ պայմանագրեր կնքել հարևան իշխանությունների հետ, ապահովելով հանգիստ կառավարություն, անարգելք առևտրականություն, նաև հանրապետության տարածքների ընդարձակումը՝ գրավելով Դալմաթիայի հողերը։

Քույր քաղաքներ

Advertisements
Հայոց պատմություն

Սան Պաուլու (Բրազիլիա)

 

Похожее изображениеՍան Պաուլո (պորտ.՝ São Paulo), Բրազիլիայի ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը ունի խոշոր հայկական համայնք (38.000)։ Հանդիսանում է նույնանուն նահանգի վարչական և երկրի տնտեսական գլխավոր կենտրոնը։ 12708․6 հազար բնակչություն (1980)։ Տրանսպորտային հանգույց է։ Սան Պաուլուի ագլոմերացիայի մեջ են մտնում 37 քաղաք-արբանյակ։ Լատինական Ամերիկայի և աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից է։ Զարգացած է մեքենաշինությունը, գունավոր մետալուրգիան, տեքստիլ, քիմիական, սննդի արդյունաբերությունը։ Ունի 3 համալսարան։ Սան Պաուլուն հիմնադրել են ճիզվիտները 1554 թվականի հունվարի 25-ին Ս․ Պողոսի (այստեղից էլ՝ Սան Պաուլու անվանումը) օրը։ 16-18-րդ դարերը եղել է սուրճի պլանտացիաների կենտրոն։ 1822 թվականին Սան Պաուլուում է հռչակվել Բրազիլիայի անկախությունը։ 19-րդ դարի սկզբին այստեղ են սկսել առաջանալ Բրազիլիայում առաջին կապիտալիստական մանուֆակտուրաները։ 20-րդ դարի սկզբին քաղաքը դարձել է արդյունաբերական և բանվորական շարժման խոշոր կենտրոն։ Հայերը Սան Պաուլուում հաստատվել են 19-րդ դարի վերջին, համայնքը ստվարացել է առաջին համաշխարհային պատերազմից (19141918) և Կիլիկիայի հայերի զանգվածային արտագաղթից (19211922) հետո։ 1983 թվականին Սան Պաուլուում կար շուրջ 18 հազար հայ։ Հիմնականում զբաղվում են առևտրով, զգալի է հայերի դերը կոշիկի արդյունաբերության մեջ։ Համայնքում գործում են Դուրյան ազգային վարժարանը (1931), Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, ՀԲԸՄ-ի Սան Պաուլուի մասնաճյուղը (1931), Մարաշի և Հաճնի հայրենակցական միությունները, Երիտասարդական լիգան։ Սան Պաուլուի համալսարանում կա հայագիտական ամբիոն։ Սան Պաուլուում է կառավարության պալատը (16-րդ դար)։ Կան երկնաքերներ (20-րդ դար), Սան Պաուլուի 400-ամյակի պատվին կառուցված Միջազգային ցուցահանդեսի համալիրը (19511954, ճարտարապետ Օ․ Նիմեյեր և ուրիշներ) և այլն:

Բնակչություն

Հայոց պատմություն

Նիցցա (Ֆրանսիա)

 

\2007թ. սեպտեմբերի 20-ին Երևանում ստորագրվեց Երևանը և Նիցցան քույր քաղաքներ հռչակելու համաձայնագիրը:
2011թ. սեպտեմբերի 22-24-ը Երևանի քաղաքապետի գլխավորած պատվիրակությունը մեկնեց Նիցցա` մասնակցելու Հայաստանի անկախության 20-րդ տարեդարձին նվիրված միջոցառմանը, որ կազմեկերպել էր Նիցցայի քաղաքապետարանը: Այցի շրջանակում Նիցցայի «Հայաստանի այգում» բացվեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված` Ռուբեն Սևակի հուշակոթողը:Картинки по запросу nice france

Հայոց պատմություն

Երևանի քույր քաղաքները

Երևանն ունի 24 քույր քաղաք:

  • Ամման /Հորդանան/
  • Անտանանարիվու (Մադագասկար)
  • Անտոնի (Ֆրանսիա)
  • Բեյրութ (Լիբանան)
  • Բուենոս Այրես (Արգենտինա)
  • Բրատիսլավա (Սլովակիա)
  • Դամասկոս (Սիրիա)
  • Դոնի Ռոստով (Ռուսաստանի Դաշնություն)
  • Թբիլիսի (Վրաստան)
  • Լոս Անջելես (ԱՄՆ)
  • Կարարա (Իտալիա)
  • Մարսել (Ֆրանսիա)
  • Մոնրեալ (Կանադա)
  • Նիցցա (Ֆրանսիա)
  • Նովոսիբիրսկ (Ռուսաստանի Դաշնություն)
  • Ռիգա (Լատվիա)
  • Սան Պաուլու (Բրազիլիա)
  • Սպահան (Իրան)
  • Ստավրոպոլ (ՌԴ)
  • Վենետիկ (Իտալիա)
  • Վոլգոգրադ (ՌԴ)
  • Քեմբրիջ (ԱՄՆ)
  • Քիշնև (Մոլդովա)
  • Օդեսա (Ուկրաինա)
Հայոց պատմություն

Երեվանի քույր քաղաքները- Մարսել (Ֆրանսիա)

Картинки по запросу × Մարսել (Ֆրանսիա)

Continue reading “Երեվանի քույր քաղաքները- Մարսել (Ֆրանսիա)”

Հայոց պատմություն

Стих А.С. Пушкина

Я помню чудное мгновенье:
Передо мной явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты.

В томленьях грусти безнадежной,
В тревогах шумной суеты,
Звучал мне долго голос нежный
И снились милые черты.

Шли годы. Бурь порыв мятежный
Рассеял прежние мечты,
И я забыл твой голос нежный,
Твои небесные черты.

В глуши, во мраке заточенья
Тянулись тихо дни мои
Без божества, без вдохновенья,
Без слез, без жизни, без любви.

Душе настало пробужденье:
И вот опять явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты.

И сердце бьется в упоенье,
И для него воскресли вновь
И божество, и вдохновенье,
И жизнь, и слезы, и любовь.

1825

Էկոլոգիա և բնագիտություն

Ճառագայթային աղտոտում՝ռադիոակտիվություն

Հողի ռադիոակտիվություն

Հողի ռադիոակտիվությունը պայմանավորված է հողում պարունակվող բնական և արհեստական ռադիոակտիվ տարրերով ու իզոտոպներով։ Հողի բնական բարձր ռադիոակտիվությունն առաջանում է հիմնականում ուրանիռադիումիթորիումի և կալիումի ռադիոակտիվ իզոտոպներ պարունակող հանքավայրերում ու դրանց մերձակայքում, սակայն փոքր քանակությամբ ռադիոակտիվ նյութեր սփռված են երկրագնդի ամբողջ մակերևույթով և կան բոլոր հանքապարներում, հողերում, ջրերում։ Հողի արհեստական ռադիոակտիվությունն առաջանում է միջուկային զենքի պայթյունից, միջուկային ռեակտորների աշխատանքից ու վթարից, ատոմային արդյունաբերական թափոններից։ Ռադիոակտիվությունը լինում է տեղային (աղտոտման աղբյուրի մոտ) և համընդհանուր (ողջ երկրագնդով՝ միջուկային զենքի պայթյունի ազդեցության տարածքում)։

Մթնոլորտի ռադիոակտիվություն

 

Մթնոլորտի ռադիոակտիվությունը պայմանավորված է բնական շարժընթացների կամ մարդու գործունեության հետևանքով մթնոլորտ արտանետված ռադիոակտիվ գազերով և աերոզոլներով։ Բնական ռադիոակտիվ գազերը (որոնք պարունակում են հողում ուրանի և թորիումի տրոհումից առաջացած ռադիումի իզոտոպներ) մթնոլորտ են թափանցում հողում եղած օդի և մթնոլորտի օդի գազափոխանակության կամ դիֆուզիայի հետևանքով։ Իսկ ռադոնի իզոտոպների տրոհումից առաջանում են մետաղներ պարունակող աերոզոլներ։

Continue reading “Ճառագայթային աղտոտում՝ռադիոակտիվություն”